Drugs: wanneer wordt gebruik een probleem?
Van af en toe op een feestje naar elk weekend, en dan ook doordeweeks. Hoe gebruik kan verschuiven, welke signalen je serieus kunt nemen en welke stappen je kunt zetten, zonder oordeel.
Door SheVibes4 minBijgewerkt op 17 november 2026

Het begon gezellig
Op festivals, met vriendinnen, een paar keer per jaar. Het gaf energie en verbinding. Later werd het elk weekend, want het werk was zwaar en je verdiende het. Nu merk je dat je op maandag nog brak bent, dat je dinsdag al uitkijkt naar vrijdag, en dat een avond zonder iets eigenlijk saai voelt. Of je gebruikt niet op feestjes, maar thuis, alleen, om je hoofd stil te krijgen.
Drugsgebruik is in Nederland niet zeldzaam. Uit de voorlopige cijfers van 2025 blijkt dat 7,1 procent van de volwassenen het afgelopen jaar cannabis gebruikte, 4,1 procent ecstasy en 2,7 procent cocaïne. Bij 18- tot 29-jarigen gebruikte bijna een op de vijf het afgelopen jaar cannabis. De meeste mensen die iets gebruiken, raken niet verslaafd. Maar gebruik kan ongemerkt verschuiven.
Gebruik, problematisch gebruik of verslaving?
DRUGSinfo van het Trimbos-instituut onderscheidt drie dingen:
- Gebruik. Je probeert iets uit, of gebruikt alleen voor plezier of ontspanning.
- Problematisch gebruik. Gebruik is een gewoonte geworden en je krijgt er problemen door, bijvoorbeeld op je werk, in je relatie, met geld of met je gezondheid.
- Verslaving. Je verliest de controle. Het middel wordt een van de belangrijkste dingen in je leven, en je blijft gebruiken, ook al zorgt het voor veel problemen.
Herken je dit?
Jellinek en DRUGSinfo noemen signalen zoals:
- je gebruikt vaker of meer dan je van plan was;
- je hebt geprobeerd te minderen, maar het lukt niet;
- je hebt sterke trek, of bent veel bezig met de volgende keer;
- je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect;
- je voelt je rot, onrustig of somber als je een tijdje niet gebruikt;
- je blijft gebruiken, terwijl je ziet dat het je schaadt.
Herken je twee of meer van zulke kenmerken, dan kan er volgens DRUGSinfo al sprake zijn van een milde verslaving. Of dat zo is, stelt alleen een arts vast. Je hoeft dus niet zelf een label te plakken. De vraag die telt, is: houdt het gebruik jou nog in de hand, of jij het gebruik?
Waarom het jou overkomt
Verslaving heeft niets te maken met een zwak karakter. DRUGSinfo noemt drie dingen die samen een rol spelen: je lijf (zoals erfelijkheid), je psyche (bijvoorbeeld angst, somberheid of ADHD) en je omgeving (zoals ruzie, schulden of een omgeving waar veel gebruikt wordt). Veel vrouwen gebruiken niet alleen voor de lol, maar ook om iets niet te hoeven voelen: spanning, verdriet, oude pijn. Dat maakt het des te begrijpelijker, en des te belangrijker om ook naar die onderkant te kijken.
Wat kun je doen?
Thuisarts zegt het duidelijk: stoppen of minderen lukt het vaakst samen met een hulpverlener. Daarnaast kun je zelf al beginnen:
- Houd een maand bij wanneer je gebruikt, hoeveel en waarom: feestjes, stress, verveling.
- Doe een test. Jellinek heeft gratis online zelftests die laten zien hoe risicovol je gebruik is.
- Schrijf op waarom je wilt minderen, en leg dat lijstje ergens waar je het vaak ziet.
- Spreek grenzen af en vertel ze aan iemand die je vertrouwt, zodat die je kan helpen.
- Plan lastige momenten vooruit. Wat zeg je als je iets wordt aangeboden? Welke feestjes sla je even over? Alcohol maakt nee zeggen vaak moeilijker.
- Leid trek af. Bewegen, fietsen, wandelen of iemand bellen helpt vaak om de trek te laten zakken.
Als je vaak gebruikt, kun je bij stoppen tijdelijk klachten krijgen, zoals onrust, somberheid, angst, slecht slapen, zweten of trillen. Dat is een reden om het niet alleen te doen.
Terugval is geen falen
Terugvallen komt vaak voor bij stoppen of minderen. Thuisarts zegt: geef dan niet op. Kijk met je hulpverlener wat er gebeurde, en probeer het op een andere manier.
Waar vind je hulp?
- Je huisarts. Ga naar je huisarts als je wilt stoppen of minderen. Die kan je verwijzen naar de verslavingszorg.
- De verslavingszorg. Veel instellingen bieden een gratis adviesgesprek. Bij Jellinek kun je bellen met de advieslijn op 088 505 1220.
- Anoniem advies. Via de Drugs Infolijn van het Trimbos-instituut (drugsinfo.nl) kun je anoniem vragen stellen, ook via chat of mail.
- Lotgenoten. Zelfhulpgroepen zoals NA (nanederland.nl) of Stichting Zelfhulp (zelfhulp.nl).
Speelt er onder je gebruik ook angst, somberheid of trauma? Bespreek dat met je huisarts. Soms is het nodig om beide aan te pakken. SheVibes is geen verslavingszorg, maar bij ons kun je wel terecht met bijvoorbeeld trauma en PTSS of angst en paniek. Lees hoe aanmelden werkt.
Bij een noodgeval bel je 112. Denk je aan zelfmoord? Bel of chat dag en nacht gratis met 113 Zelfmoordpreventie op 0800-0113.
Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of verslavingszorg. Alleen een arts kan vaststellen of er sprake is van een verslaving. Stop of minder met gebruik bij voorkeur in overleg met je huisarts of de verslavingszorg. Bij een noodgeval bel je 112. Denk je aan zelfmoord, bel of chat dan 24/7 met 113 Zelfmoordpreventie.
Bronnen
De feiten in dit artikel komen uit deze bronnen. Zo kun je ze zelf nalezen.
Herken je dit bij jezelf?
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken.
Bij SheVibes werken we met vrouwen aan klachten zoals deze, in de basis- en specialistische GGZ. Met een verwijzing van je huisarts kun je je aanmelden; er is nu geen wachttijd, je start meteen met je intake en therapie.







