CPTSS: wat is complex trauma en hoe verschilt het van PTSS?

Als trauma geen losse gebeurtenis was

Bij het woord trauma denken veel mensen aan één ingrijpende gebeurtenis: een ongeluk, een overval, een ramp. Maar voor veel vrouwen ligt het anders. Hun trauma was geen moment, maar een omgeving: jarenlange onveiligheid, emotionele verwaarlozing, geweld of misbruik, vaak in de kindertijd en binnen relaties die juist veilig hadden moeten zijn. Daarvoor bestaat een eigen term: complexe PTSS, oftewel CPTSS.

Wat is het verschil met PTSS?

Bij PTSS draait het om de klassieke verwerkingsklachten: herbelevingen, nachtmerries, vermijding en voortdurende waakzaamheid. Bij CPTSS komen daar drie gebieden bij. Moeite met het reguleren van emoties: gevoelens komen in golven die je overspoelen, of je voelt juist heel weinig. Een aanhoudend negatief zelfbeeld: diepe schaamte, schuld, het gevoel waardeloos of anders te zijn. En moeite met relaties: anderen vertrouwen is ingewikkeld, nabijheid voelt onveilig, of je raakt steeds in relaties die niet goed voor je zijn. CPTSS is sinds 2022 opgenomen in de internationale classificatie van ziekten (ICD-11).

Waarom herkenning zo belangrijk is

Veel vrouwen met CPTSS hebben al verschillende diagnoses en behandelingen achter de rug: depressie, angst, burn-out. De behandelingen hielpen vaak deels, maar het fundament bleef wankel, omdat het onderliggende trauma niet werd gezien of behandeld. Herkenning van CPTSS kan dan veel op zijn plek laten vallen: je klachten zijn geen losse problemen, maar logische gevolgen van wat je hebt meegemaakt.

Is CPTSS behandelbaar?

Ja. De behandeling lijkt op die van PTSS, met onder andere EMDR en traumagerichte therapie, maar vraagt vaak meer tijd en aandacht voor stabiliteit, emotieregulatie en de therapeutische relatie. Bij SheVibes werken we in fases en in een tempo dat veilig voelt: eerst stevigheid opbouwen, dan verwerken, en daarna ruimte maken voor het leven na het overleven. Lichaamsgericht werken speelt daarbij een belangrijke rol, omdat langdurig trauma diep doorwerkt in hoe je lijf op de wereld reageert.

De eerste stap

Herken je dit verhaal? Je hoeft het niet zelf uit te zoeken. Vraag een verwijsbrief aan je huisarts voor specialistische GGZ en Start je aanmelding. In de intake nemen we de tijd voor jouw verhaal.